2009-2010 HUBUBAT MÜDAHALE ALIM FİYATLARINI VE UYGULANACAK POLİTİKALARI AÇIKLANDI

2007 ve 2008 yıllarında Dünya hububat fiyatlarında; uluslararası fonların emtia piyasalarına yönelmesi, hububatın enerji ve yem hammaddesi olarak tüketiminin artmasına bağlı olarak aşırı yükselişler yaşanmıştır.


Buna bağlı olarak; daha önceki yıllarda 150-200 $/Ton seviyelerinde olan buğday fiyatları 2008 yılı Şubat/Mart aylarında 480-500 $/Ton seviyelerine kadar yükselmiştir.


Ancak, 2008 yılında dünya buğday üretimindeki artış, enerji fiyatlarındaki düşüş ve küresel mali kriz ile emtia piyasalarından fonların çekilmesinin etkisiyle Dünya fiyatları 180-200 $/Ton seviyelerine kadar düşmüştür. Bugün itibarı ile Rus buğdayları 180 $/Ton (350-400 TL/Ton), ABD buğdayı ise 250 $/Ton (500 TL/Ton) seviyelerinde işlem görmektedir.


Ülkemizde ise, 20 milyon ton seviyelerinde olan buğday üretimimiz, yaşanan kuraklığın etkisiyle 2007 yılında 17.3 milyon ton, 2008 yılında ise 17.8 milyon ton olarak gerçekleşmiş olup Dünya fiyatlarındaki gelişmelere paralel olarak bu yıllarda Ülkemizdeki fiyatlar bu piyasada oluşmuştur.


Bu kapsamda, geçen yıl müdahaleye gerek kalmamış, TMO emanet alım uygulamasına devam ederek makbuz senedi düzenlenmesi suretiyle bankalardan uygun koşullarda kredi kullanma imkânı sağlamış, talep eden üreticilere % 30 avans ödemiştir.


YENİ HASAT DÖNEMİNİN ANALİZİ


2009/2010 döneminde ise üretimin geçtiğimiz iki yıla göre daha iyi olacağı ve yaklaşık 20.6 milyon ton seviyesinde gerçekleşeceği öngörülmektedir.


Güneydoğu Anadolu, Akdeniz ve Ege Bölgelerinde hasat başlamıştır. Hasadın başladığı günden bugüne kadar piyasalar TMO ve Bakanlığımızın diğer ilgili kuruluşlarınca yakinen takip edilmiş, üreticilerimizin ürünlerini pazarlamada sıkıntı yaşamamalarını teminen, 1 Haziran tarihinden itibaren taahhütname ile alımlara başlanmıştır. Bugün itibariyle 20.000 ton ürün taahhütname ile alınmıştır.


Bugün itibarı ile hasadın yoğunlaştığı bölgelerde piyasada oluşan fiyatlara bakıldığında;


- Akdeniz bölgesinde 430-460 TL/Ton,


- Güneydoğu Anadolu bölgesinde 400-490 TL/Ton,


- Ege bölgesinde ise 435-460 TL/Ton,


seviyelerinde seyrettiği görülmektedir.


Hasadın daha da yoğunlaşması ile birlikte, bu fiyatların düşerek üreticilerimizin mağdur olması endişesini taşıyoruz. Bunun önüne geçmek için de, TMO olarak müdahale alımı yapmak suretiyle fiyatı ve alım politikalarımızı açıklama gereğini duyduk.


Bu kapsamda yeni alım döneminde;


Kademeli müdahale fiyatı uygulamayı düşünüyoruz.


ÇKS’ye kayıtlı üreticilerden, belgeleri çerçevesinde ürünlerinin tamamını almayı hedefliyoruz.


Ayrıca, bu yıl ilk kez olarak, AB alım sisteminin standartları uygulanacaktır. Bu uygulama, yeni alım sisteminde önceki dönemlere göre üretici lehine % 2 oranında iyileşme sağlamıştır. Bunlar;


Rutubet: Önceki yıllarda % 14 karşılığı 2,5 TL/Ton kesinti yapılırken, bu uygulama yerine yeni uygulamada % 14 rutubette kesinti yapılmayacak ve eğer % 10 rutubet sağlanabilirse 17,5 TL/Ton ilave fiyat ödenecektir.


Hektolitre Ağırlığı: Buğdayın 100 litresinin kaç kilogram olacağı ile ilgili olan bu uygulamada, hektolitrenin 73 olması durumunda yapılan kesinti yarı yarıya azaltılmıştır.


Süne-Kımıl: Önceki yıllarda % 3,5 tahribat için 37,5 TL kesinti yapılırken yeni uygulamada aynı oran için 20 TL kesinti yapılacaktır.


Kusurlu dane, Çimlenmiş ve filizlenmiş dane, dönmeli dane gibi diğer kriterlerde de iyileştirmeler yapılmıştır.


Avrupa Birliği ile uyum çerçevesinde bu sene ilk defa, 1 Kasım’dan itibaren tüccar ve sanayiciden de alım yapılması planlanmaktadır. Tüccar ve sanayicilerden, müstahsil makbuzu ile belgelenmek ve asgari 80 ton olmak kaydıyla müdahale alımı yapılması konusunda çalışmalar devam etmekte olup, buna ilişkin uygulama esasları bilahare TMO internet sitesinde yayınlanacaktır.


Ödemelerle ilgili olarak ise; ürün bedelleri 1 ay içerisinde üretici banka hesaplarına aktarılacaktır.


Ürününü emanete bırakan üreticilere, talepleri halinde % 30 avans ödenecek; ürününün geri çekilmesi durumunda depo kira ücreti alınmayacaktır.


Makbuz senedine dayalı kredi sistemi çerçevesinde bankalardan kredi kullananların, ürünlerini TMO’ya satmamaları halinde kredi faizinin % 25’lik kısmı TMO tarafından karşılanacaktır.


Kendi depolarında veya kiraladıkları depolarda ürün stoklayanlar da belirlenecek esaslar dâhilinde, yerinde emanet alım sistemi kapsamında, makbuz senedi karşılığı kredi kullanabileceklerdir.


Müdahale alım fiyatları belirlerken; maliyetleri, enflasyon oranını (Mayıs 2008/Mayıs 2009 ÜFE %-2.4), üretim miktarını, Dünya piyasalarındaki gelişmeleri, geçtiğimiz yıl fiyatlarını ve üretimin sürdürülebilirliğini dikkate aldık.


Açıklanan fiyatlar müdahale alım fiyatıdır. Üreticilerimizin ürününü piyasada daha yüksek fiyattan değerlendirememesi durumunda TMO’ya belirlenen fiyatlardan yönelen bütün ürün satın alınacaktır.



Bu çerçevede 2009/2010 dönemi için ekmeklik buğday (Anadolu Kırmızı Sert Buğday)

Müdahale Alım Fiyatı; TL/Ton Haziran Temmuz Ağustos Eylül Ekim Kasım
500 500 500 510 520 530


olarak belirlenmiştir. Arpa ve diğer gruptaki buğdayların alım fiyatları bu fiyatlar esas alınarak belirli bir parite ile tespit edilmektedir. Arpa içi parite 0,75’dir. TMO, diğer gruplardaki ürünlerin fiyat ve pariteleri için ayrıca detaylı açıklama yapacaktır.


Ayrıca, Bakanlığımızca geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi prim ödemesi uygulamasına devam edilecektir. 2007 ve 2008 yıllarında 45 TL/Ton olarak uygulanan prim ödemesi 2009 yılı ürünü için 50 TL/Ton olarak tespit edilmiştir.


530 TL/Ton fiyat ve 50 TL/Ton prim dikkate alındığında üreticilerimize 580 TL/Ton ödeme yapılmış olacaktır. Fiyat, prim ve alım kriterlerindeki iyileştirmeler(üretici lehine % 2’lik artış) dikkate alındığında üretici geliri açısından % 8.5 civarında bir artış söz konusudur. % 6,5’lık kısmı fiyat ve prim uygulamalarından, % 2’lik kısmı ise iyileştirmelerden olmak üzere % 8.5 seviyesinde bir artış sağlanmıştır.


2007 ve 2008 yıllarında yaşanan kuraklıktan sonra bu yıl beklenen yüksek verim göz önünde bulundurulduğunda, belirlenen fiyatlarla üreticilerimiz geçtiğimiz yıla göre daha iyi gelir elde edeceklerdir.


Geçtiğimiz yıllarda başlattığımız alım ve satış fiyatlarının birlikte açıklanması uygulamasına bu yıl da devam ediyoruz. Bu uygulamanın amacı; tüccar ve sanayicinin Ofisten ürün almak zorunda kaldığı takdirde, hangi fiyattan ürün alacağını öngörmesi ve hesabını ona göre yaparak piyasaya daha aktif girmesinin sağlanmasıdır.



Satış Fiyatlarımız ise; 1 Kasım 2009’dan itibaren 575 TL/Ton,

1 Aralık 2009’dan itibaren 585 TL/Ton olarak

belirlenmiştir.


Üreticilerimizin TMO işyerlerinde herhangi bir sıkıntı ile karşılaşmamaları için ÇKS bilgilerini Tarım İl ve İlçe Müdürlüklerinde güncellemeleri ve TMO’nun belirlediği bankalarda hesap açtırarak buralardan alacakları banka kartları ile alım noktalarına gelmeleri gerekmektedir.


TMO, kendisine yönelen bütün ürünü alacak olup, bu doğrultuda 204 sabit 96 geçici ekip olmak üzere 300 noktada alım yapacak şekilde hazırlıklarını tamamlamıştır.


Bu nedenle, kademeli alım fiyatları göz önünde bulundurulduğunda;


Üreticilerimizin, ürünlerini açıklanan müdahale fiyatlarının altında satmayarak bekletmeleri ve gelişen piyasa şartlarına göre hareket etmeleri,


Sanayicilerimizin ise TMO satış fiyatlarını da dikkate alarak hammaddelerini hasat döneminde tedarik etmeleri, menfaatlerine olacaktır.



Yeni hasat döneminin hayırlı ve bereketli olmasını diliyorum.”

http://www.tmo.gov.tr/tr/images/stories/dokuman/alimpolitikasi2009.pdf