Alta Mate Eşleştirme Programı

   16-20 ŞUBAT 2004 tarihinde Söke Ziraat Teknik Lisesinde Aydın Damızlık Birliği, Anadolu Hayvancılık ve Alta Genetic ile ortaklaşa gerçekleştirilen EŞLEŞTİRME PROGRAMI kursunu tamamladık.
Ege Bölgesi İl Birliklerinden Aydın, Manisa, Balıkesir, İzmir, Denizli ve Burdur Birliklerinin ve İl Müdürlüklerinin teknik elemanlarının katıldığı kursta Amerika'dan Alta Mate  eşleştirme programının menejeri ve teknik danışmanı Alain TRUDEAU kursiyerlere eşleştirme programını anlattı.
  Peki nedir bu eşleştirme programı? Program şu an dünya çapında suni tohumlama da kullanılan atmışdörtbin boğayı kapsamaktadır. Programın bünyesinde bulunan sürü ve hayvan bilgilerini I PAQ adını verdiğimiz el bilgisayarlarına girerek gerçekleştirilmektedir. El bilgisayarlarında işleme koyduğumuz hayvanların en kötü üç özelliğini linear (puanlama) değerlendirme ile belirleyip bilgisayar ortamına aktarıyoruz. İneklerimizin veya düvelerimizin gerekli bilgilerini( baba ve annesinin babasının ) kaydettikten sonra istenmeyen en kötü üç özelliğini örneğin ayak bacak yapısı, meme bağlantıları ve sağrı eğimi puanlayarak bilgisayardan rapor istiyoruz ve bilgisayar bize tohumlanması istenilen hayvanın hangi boğa ile tohumlanacağını bir rapor halinde veriyor. Doğacak olan buzağının işletmemize uygunluğu da bu programda düşünülmüş ve tip, kombine ve verim özelliklerine göre bize bir boğa tavsiye ediyor.
Bu programın bence en önemli özelliklerinden bir tanesi de AKRABALI çiftleşmeye engel olması. Bilindiği üzere boğadan sağılan bir sperma uzun yıllar boyunca azot tanklarında saklanabiliyor bu nedenle de doğan buzağılar tohumlanma çağlarına geldiklerinde tekrar babaları tarafından tohumlanarak farkında olunmadan akraba evliliği gerçekleştirilebiliyor. Buda takdir edeceğiniz gibi istenilmeyen bir durum. Programın bir artısı da ebeveynlerden yavrularına geçebilecek genetik hastalıklara karşıda bir koruma teşkil etmesi. Hayvanlarımızın verim özellikleri göz önüne alınarak dış görünüşlerini düzeltecek boğalar bizim kazancımıza olacaktır. Mesela hayvanımızın tırnak yapısı bozuksa program buna uygun bir boğayı tavsiye ederek doğacak olan buzağının tırnak yapısının annesininki gibi kötü olmamasını sağlamaktadır. Peki bunun ne gibi faydaları vardır? Planlı bir şekilde yapılan eşleştirmede doğacak dişimizin annesinin veya anne annesinin kötü özelliklerini taşımayacak böylelikle verimde artış ve hastalıklarda azalma meydana gelecetir. Programın detaylarında mastitise yol açan somatik hücre sayıları, doğum kolaylığı, ineklere ayrı düvelere ayrı tohum seçme vs özellikler mevcut bunları inşallah sahada uygulamalarımızı yaparken konuşup tartışacağız. Kısacası artık ezbere tohum kullanmak ortadan kalkacağından geleceğimizi daha iyi planlama şansına sahip olacağız. Buda bize hem zaman kazandıracak hem de sürümüzün kalitesini daha önceden belirleme imkanı sağlayacaktır.
Kurs esnasında bilgisayarların nasıl kullanılacağını ve uygulamasının nasıl yapılacağını öğrendik. Amerikalı hocamız aramızdaki dil sorununu da Anadolu Hayvancılığın değerli ortakları ve bu kursun yapılmasında öncülük eden Sayın Nurdan ERBUĞ ve Zekeriya AK'ın tercümeleri sayesinde çözdük. Zorlu geçen  bir hafta sonunda Amerikalı Hocamız Alain TRUDEAU tarafından sınava tabi tutularak geçirmiş olduğumuz bir haftalık kursun değerlendirilmesi yapıldı. Kursiyerlerin başarısından oldukça memlun kalan Hocamız sayın Alain TRUDEAU bize “artık sizde bir ALTA MATE yıldızı oldunuz diyerek teşekkür etti”
Kursun son günü olan 20 Şubat tarihinde ise oldukça değerli misafirlerimiz vardı. Aydın Milletvekilimiz Sayın Ahmet ERTÜRK, Amerikan Tarım Müsteşarı Sayın James j. HIGGISTON ve katılımcı İl Birlik Başkanları bizi ziyaret ederek kursumuz hakkında bilgi aldılar. Sınavımıza da iştirak eden Sayın HIGGISTON  “ Ziyaretim esnasında gördüğüm bu yerler bana Californiayı'yı ve İtalyayı anımsattı. Bu kadar güzel olan bu bölgenin Halkı da oldukça açık görüşlü” diyerek “Türkiye'nin süt ve genetik geleceğini yönlendirecek olan sizlerinde başarılı olacağına inanıyorum” dedi. Sayın Ahmet ERTÜRK'te kursu başarıyla tamamlayan kursiyerlere başarılar diledi. Alta Mate hakkında da bilgi alan Sayın ERTÜRK “Türkiye'yi  Tarım ve Hayvancılık konusunda Avrupa ve Dünya ile rekabet edebilir hale getirebilmemiz için; En küçüğümüzden en büyüğümüze kadar herkesin özverili bir şekilde çalışması gerektiğini belirtti.”
20 Şubat Akşamı Değirmen Restaurantta katıldığımız mezuniyet törenine Sayın Valimiz Muharrem GÖKTAYOĞLU, Kuşadası Kaymakamız Sayın A Ali BARIŞ Aydın Milletvekilimiz Sayın Ahmet ERTÜRK, Amerikan Tarım Müsteşarı Sayın James j. HIGGISTON, Tarım İl Müdürümüz Sayın Saadettin ÖZTÜRK İl Birliklerinin sayın Başkanları Halil TOKOĞLU, Osman KALKINÇ, Ahmet Horzum, Cemalettin ÖZDEN ve Ahmet KIRLIOĞLU  katılıp katılımcılara ödüllerini vermişlerdir. Ayrıca Söke Ziraat Teknik Lisesi Müdürü Sayın Nizamettin OPANOĞLU ve Söke Ziraat Odası Başkanı Sayın Mustafa Kemal KOCABAŞ bizleri sertifika törenimizde yalnız bırakmamışlardır.
    Diploma töreninde bir konuşma yapan Sayın ERTÜRK “Tamirci boğalarımız artık özenle seçilerek hayvanlarımıza uygulanacak yani ineklerimize damat seçimi itina ile yapılacak” dedi. Daha sonra diploma törenine geçilerek katılımcı kursiyerlere diplomaları veridi.
   Ben buradan kurs süresince bize her türlü konuda yardımcı olan  eden Sayın Nurdan ERBUĞ'a teknik konularda çıkılmazların içinden çıkarak ve sabırla bizim problemlerimizi çözmeye çalışan Sayın Zekeriya AK’a teşekkür etmek istiyorum.

                                                                                                  BARIŞ GÜNDOĞU
                                                                                                ZİRAAT MÜHENDİSİ