AVRUPA’da gazete manşetlerinde ‘deli dana’ uyarıları yapılıyor, kırmızı ete dikkat edilmesi isteniyor.

Kuş gribi sebebiyle kıta genelinde kümes hayvanlarını itlaf çalışmasını hızlandıran AB ülkeleri, şimdi de yeni salgın hastalıkların şokuna girdi. İsveç ve Hollanda’da toplam iki sığırda deli dana hastalığı ortaya çıkarken, Almanya’nın Kuzey Ren Vestfalya eyaletinde ise domuz vebası görüldü. AB Komisyonu, AB içindeki en düşük risk grubunda bulunan İsveç’te, ilk kez 12 yaşındaki bir sığırda deli dana hastalığı (BSE, bovine spongiform encephalopathy) görüldüğünü açıkladı. Komisyon, İsveç için bir istisna uygulanacağı ve tüketim maksadıyla kesilen tüm büyükbaş hayvanların test ettirilmesinin talep edilmeyeceğini kaydetti. Özel durumu sebebiyle İsveç, diğer AB üyelerinden farklı olarak bir yıl içinde kesilen tüm büyükbaş hayvanlar arasından rastgele seçtiği 10 bin hayvana test uyguluyor. Deli dana hastalığının nereden bulaştığını araştıran İsveç, ihtiyatî tedbirler kapsamında, çiftlikte bulunan bütün sığırların itlaf edildiğini duyurdu.

Hollanda’da da deli dana vakası
Hollanda’da da sekiz yaşında bir sığırda deli dana hastalığına rastlandı. Tarım Bakanlığı, hastalığın Overijssel vilayetinin Dinkelland kasabasında bulunan bir çiftlikteki sığırda, kesimden sonra yapılan test ile belirlendiğini duyurdu. Hastalığa rastlanan sığırın bulunduğu çiftlikteki diğer hayvanlarda ise belirti görülmedi ancak, tedbir maksadıyla risk taşıyan hayvanların hepsi itlaf edildi. Son vakayla birlikte, 2006 yılında Hollanda’da deli dana hastalığına yakalanan hayvan sayısı ikiye yükseldi.
Almanya’nın Kuzey Ren Vestfalya eyaletinin Recklinghausen şehri yakınlarındaki Haltern kasabasındaki bir çiftlikte ise, domuz vebası vakaları ortaya çıktı. Eyalet Çevre Bakanlığı olayı doğrularken, çiftlikteki 330 domuzdan 70’inin vebadan öldüğü bildirildi. Bu gelişmeden sonra, çiftliği çevreleyen 3 km’lik alandaki tüm domuzların öldürülmesi yönünde karar alınması bekleniyor. Deli dana, 1993 yılında salgın hastalık haline gelmiş ve dünyaya İngiltere’den yayılmaya başlamıştı. O dönemde milyonlarca hayvan itlaf edilirken ekonomiye büyük bir darbe inmiş, milyarlarca dolar zarar eden ülkeler birbirini suçlamıştı. Hastalık en son, geçtiğimiz yıl kasım ayında Hollanda’nın Limburg bölgesinde bulunan Gulpen kasabasında bir çiftlikte, beş yaşındaki bir sığırda görülmüştü. Öte yandan, Avrupa’da 16 ülkede görülen ölümcül H5N1 Kuş gribi virüsünün Avrupa’da ilk defa bir kedide tesbit edilmesi, yetkililerin alarma geçmesine yol açtı. AB ülkelerinde konuyla ilgili olarak Ulusal kriz masaları kuruldu. Almanya’da kuş gribi şimdiye kadar kümes hayvanlarına bulaşmazken, komşu Fransa’nın çiftliklerinde görülmesi, 43 ülkenin Fransız ürünlerine kapısını kapamasına yol açtı. Fransızların da kümes hayvanı tüketimini azalttığı ve AB’nin en büyük kümes hayvanı gıda ürünü ihracatçısı Fransa’nın daha şimdiden 140 milyon euro zarara uğradığı bildirildi.

>>> Kuş gribi ve deli dana arasındaki farklar
* Kuş gribi virüstür; deli dana ise ‘prion’ hastalığıdır.
* Kuş gribi ilaçlamayla önlenir; deli dana ise önlenemez.
* Her iki hastalığın da henüz tatminkar bir tedavisi yoktur.
* Deli dana sadece et yemekle bulaşır; kuş gribi ise temasla, hattâ dışkıyla bile bulaşabilir.
* Kuşların uçabilmeleri, bu hastalığın deli danaya nazaran daha hızlı yayılmasına sebep olur.